Hồi 11 Tây tô lại kéo vào thành chiếm phần giữ đất nước Chiêu thống cha phen tính chước phục sinh kinh đô 

Lại nói, vua Lê thân hành tới xem diễu võ sinh sống núi Vạn Kiếp. Công ty vua ngự ở đền Trần Hưng Đạo, điện thoại tư vấn Châu mang đến và hỏi:

- đạt được mấy trăm quân?

Châu đáp:

- Trừ số người mới theo về, thủ hạ giỏi nhất của thần chỉ có trăm con người mà thôi!

Vua nói:

- nuối tiếc rằng ít quá!

Châu đáp:

- Quân cần tinh luyện không đề nghị nhiều. Có trăm quân cảm tử, đã và đang đủ để hoành hành vào thiên hạ. Thần đã có lần thử, quân giặc có lúc kéo cho tới đầy cả đồng, thần chỉ sai vài chục con người xông đến trước trận, múa dao chém bừa, không lần như thế nào giặc ko tan vỡ.

Bạn đang xem: Bắc bình vương là ai

Vua bảo:

- Đúng như lời ngươi nói, nhưng đánh bất thình lình thì được, chứ đối trận cơ mà đánh thì không được. Nay sẽ khi trốn chạy rã tác, bồ dễ loạn, làm cái gi cũng bắt buộc cho cẩn thận mới rất có thể đứng vững nhằm lo câu hỏi khôi phục. Vạn độc nhất bị vấp bổ thì cần thiết nào team họp lại được nữa. Vị thế, rất lâu rồi có bạn chịu nương náu sống núi Cối Kê, có fan chịu nép mình ngơi nghỉ đất ba Thục (ở phía trên Chiêu-thống muốn nói đến chí báo thù của các vua đời xưa sinh hoạt Trung Quốc, như Việt vương Câu Tiễn thời Xuân-Thu với Hán Cao Tổ cuối đời Tần. Câu Tiễn bị Ngô Phù Sai vượt qua và mang đến ở khu đất Cốt Kê, tuy vậy vẫn nhẫn nhục chịu đựng hầu như cay đắng, ngầm nuôi chí lớn, sau trái nhiên quay lại diệt được nước Ngô. Hán Cao Tổ bị Sở Bá vương biếm phong vào đất cha Thục. Cao Tổ trong thời điểm tạm thời chịu lép vế, rồi về sau đã chiến thắng Sở), tín đồ ta vẫn đề nghị ẩn nhẫn nhưng mà giữ lấy lực lượng, không đủ can đảm làm liều nhằm rước rước sự thất bại. Ngày nay, bài toán nước nhà cũng giống như vậy, cần trước tiên phải lôi kéo quân yêu cầu vương nhằm thêm thanh thế, tránh việc lộ khía cạnh ra vội. Trẫm sẽ sai những quan chia lối đi chiêu chiêu tập binh lính, ở gớm Bắc bao gồm Phạm Đình Dư, Chu Doãn Lệ, sống Sơn Nam tất cả Trương Đăng Quỹ, Phạm Văn Lân, ít lâu nữa họ đã trở về phục mệnh. Bên ngươi bắt buộc đợi họ, hiện nay hãy đóng quân sinh sống trong núi, rèn luyện số fan mới theo, cho tất cả đều tinh nhuệ, để hóng sai khiến.

Vua lại không đúng Đình Giản qua miền thượng du trấn sơn Tây, lôi kéo nghĩa binh những trấn Tuyên Quang, Hưng Hoá, hứa ngày cùng đến. Còn tự mình thì tiếp cận vùng Hải Dương, truyền hịch chiêu dụ.

thời gian vua cho huyện Chí Linh, quan lại văn đi theo chỉ có tía người là trần Danh án, Vũ Trinh cùng Ngô Thì Chí cơ mà thôi.

Ngô Thì Chí tất cả dâng vua bài "Sách lược trung hưng" như sau:

"Thần trộm nghĩ, dẹp loạn cần xem cơ, sử dụng võ phải tất cả đất. Vua thiếu Khang giữ lại Luân ấp mà lại sau new dấy được nghiệp trung hưng; Vua Chiêu Liệt chiếm phần ích Châu mà sau mới hạn chế được kẻ ngoại địch. Địa cầm cố nước ta, Cao Bằng, lạng Sơn nằm ở vị trí phía đông bắc, giáp với đất Trung Hoa. Việt nam hiểm trở, đủ để giữ vững, binh mã hùng cường, đủ để tiến đánh. Nay đại vương hãy ngự giá cho đó, sai một sứ thần sang trọng báo với đơn vị Thanh, xin họ đem quân đóng góp áp bờ cõi, để triển khai thanh viện đến ta; đồng thời đưa mật chỉ cho nhân tài bốn trấn, bảo bọn họ hưởng ứng. Lòng người đã được khích lệ, ai dám ko theo? Trăm quan lại kẻ nào không theo kịp, ai dám ko tới? ko kể tựa vào núm thượng quốc, trong nhóm họp quân đề nghị vương, để cho thế giặc từng ngày mỗi trơ trọi, cầm ta từng ngày một béo mạnh. Rồi đó, ta sắp xếp phương lược, tiến lên khôi phục kinh thành, công nghiệp trung hưng hẳn rất có thể hẹn ngày mà làm ra được!".

Vua vời Chí tới với bảo:

- Ngươi nói hết sức hợp ý ta. Ngày đông năm ngoái, ta không đúng hoàng đệ và những hoàng thân hầu thái hậu lên cao Bằng, gồm đưa mật chỉ cho viên đốc đồng Nguyễn Huy Túc, dặn y cần sử dụng lời nghĩa khí khích động lòng người, liên kết lũ phiên tướng, hội tụ quân biên cương, cũng là sắp tới sẵn cho câu hỏi ấy. Tuy vậy còn tp. Lạng sơn thì ta chưa sai ai đi.

Chí tâu:

- Trước kia, khoảng năm Đinh Dậu (1777), niên hiệu Cảnh Hưng, thân phụ thần đã vâng chiếu lên làm trấn thủ xứ lạng ta Sơn, để tuyên cha uy đức của triều đình với chiêu tập số đông kẻ giữ vong. Dân chúng bảy châu, đến nay vẫn còn đó mến yêu. Thần xin lên đó, vâng chỉ chiêu dụ, nhân dịp báo tin cho Túc, tâu cùng với thái hậu, hứa hẹn ngày ra quân để đón xa giá. Chũm là một chuyến du ngoạn mà được cả nhì việc.

Vua Lê khen là nên rồi đến Chí đi. Chí mới đến huyện Phượng Nhãn thì phân phát bệnh, chẳng thể đi tiếp, liền gởi tờ biểu về xin nghỉ ít hôm nhằm điều trị. Vua bèn mang lại mười nén bạc bẽo để bỏ ra về câu hỏi thuốc thang.

trong lời biểu của Chí giữ hộ về tạ ơn vua, gồm đoạn viết:

"Gặp cơn nguy biến, chí hợp mà chổ chính giữa đồng; nghĩa vua tôi ngàn năm mới tết đến gặp; trong đạo luân thường, phận ưa mà lại tình nặng; tình cha con một công ty khác chi? Nay chạm chán buổi giang sơn còn lắm nạn; chính là khi thần tử cần quên mình. Dám đâu vì việc riêng nhưng mà tiếc thân; nguyện sẽ đeo mắc bệnh để nhận bước".

Vua xem tờ biểu lấy làm cho cảm động.

Vừa thời gian đó, lũ Đình Dư, Doãn Lệ sai tín đồ đưa tờ mật biểu tới nói rằng: "Các vùng Đông Ngàn, Kim Hoa, Võ Giàng, Quế Dương (nay phần đa thuộc Hà Bắc; riêng rẽ Kim Hoa sau thay đổi là Kim Anh nay trực thuộc Vĩnh Phú và một phần nhập vào thị trấn Sóc Sơn trực thuộc Hà Nội), lòng người đâu đâu cũng căm tức. Bọn thần sẽ tuyên lời chiếu dụ, những hào mục hồ hết xin dấy quân yêu cầu vương. Cúi xin xa giá trở về kinh Bắc, nhằm cho bầy họ được vào yết kiến. Rồi nhân đó, chúa thượng ban lời dụ trước khía cạnh họ mang đến họ về nói theo với nhau, như vậy ai nhưng mà không theo? Khi đã phò giá về đóng ở đấy, thì bạn trong thiên hạ đa số được trông thấy phương diện trời. Đình Giản trước đó đi đánh Tây, Tôn Lân trước đây đi đánh Nam, cũng được xa nhờ tiếng tăm, uy linh của nhà vua cơ mà đem quân về họp. Hà tất phải lên lạng ta Sơn, là nơi lãnh thổ xa xôi bí quyết trở? bầy thần e rằng cứ nấn ná ngày tháng sẽ làm lỡ mất cơ hội, rồi lại quăng quật chỗ gần mà lại lo vị trí xa, thì thật là thất sách!".

Vua Lê mang lại lời ấy là phải.

Vũ Trinh mời đơn vị vua về thôn Xuân Liên, thị xã Lang Tài (nay sáp nhập với thị xã Gia Bình thành thị xã Gia Lương). Thân phụ Vũ Trinh là Vũ Chiêu làm tờ biểu xin dâng hai trăm lạng bạc đãi để tiêu vào việc quân. Vua nhận số tệ bạc ấy, bèn cần sử dụng nhà Chiêu làm chỗ hành tại.

Lại nói, khi Bắc bình vương sai Võ Văn Nhậm ra đánh đất Bắc, vốn vì chưng mệnh lệnh đang định trường đoản cú trước, nhưng mà trong bụng cũng hơi nghi ngờ Nhậm, bèn sai lũ Ngô Văn Sở, Phan Văn Lân làm cho tham tán quân vụ để chia bớt quyền của Nhậm. Bắc bình vương lại bảo riêng với Sở rằng:

"Nhậm là bé rể vua anh. Nay ta với vua anh tất cả sự xích mích, lòng y dĩ nhiên cũng ko yên. Chuyến này y cố trọng binh vào nước người, sự đổi mới không thể liệu trước được. Nay ta không lo ngại Bắc Hà cơ mà chỉ lo về Nhậm cơ mà thôi. Ngươi đề xuất xem xét từng ly từng tý, hễ gồm gì thì phải nhanh chóng báo cho ta biết. Ví như lửa cháy, dập tắt từ bỏ khi mới bén thì thuận tiện hơn".

cơ hội Nhậm thừa win kéo xe pháo ra Bắc, như vào làng vứt trống, không một tín đồ nào dám kháng cự. Nhậm dường như dương dương từ bỏ đắc. Kịp khi bắt sống được Nguyễn Hữu Chỉnh, Nhậm tự cho rằng uy vũ của bản thân mình đủ khiến người ta đề nghị phục, khu vực xử câu hỏi Bắc Hà không có gì khó.

khi nghe đến vua Lê chạy lịch sự phía bắc, phụ thuộc vào Nguyễn Trọng Linh, Nhậm ngay tức thì tức tốc nhờ cất hộ thư bắt buộc LInh yêu cầu đem vua Lê ra nộp. Nhậm lại mang đến đòi các người vào tôn thất và những quan văn võ buộc phải đến cửa quân hóng hầu; hay được dùng cách hất hàm, đưa mắt, dùng bộ điệu, khí sắc để sai khiến cho mọi tín đồ mà chẳng ai dám có tác dụng gì.

cầm cố nhưng, chung cục Nguyễn Trọng Linh vẫn không đến, những viên quan lại có gia thế cũng chẳng có ai tới. Nai lưng Quang Châu ở kinh Bắc. Nguyễn Viết Tuyển nghỉ ngơi Sơn Nam, Đinh Tích Nhưỡng sinh hoạt Hải Dương, ai nấy vắt quân giữ lại đất cùng nói phao đồn lên rằng, chẳng bao lâu, tư phía đang nhòm về ghê đô, thuộc Nhậm quyết chiến. Rồi đó, hễ quân Tây Sơn mang tên nào ra khỏi thành là bị lũ thổ hào thịt chết. Giặc chiếm cũng nhân ngày nổi lên mọi nơi, khói lửa liên tiếp. Giờ đây Nhậm mới có ý sợ, ngay lập tức bắt hết nhân dân xung quanh kinh kỳ đắp lại thành Đại La. Ngày đêm đốc thúc, không cho nghỉ ngơi chút nào, đến nỗi có bạn đang đội khu đất mà bửa sấp xuống. Làm lụng mệt mỏi nhọc, đói khát, người nào cũng ta oán. Lúc ấy, có tín đồ đồn rằng: nai lưng Quang Châu sẽ lẻn vào trong thành làm cho nội ứng, hẹn Nguyễn Viết Tuyển mang binh thuyền ngược dòng sông Nhĩ Hà đi lên để gia công ngoại ứng. Nhậm bèn hạ lệnh lùng khắp ghê sư, những người ở trọ trong số phố phường hồ hết đem chém chết.

Ngô Văn Sở nói:

- bản thân cứ vững vàng dạ, có lo gì họ? nếu như mình tự hoảng sợ trước, thì còn trấn áp được ai? Chi bằng tha họ cho yên lòng dân.

tuy nhiên Nhậm ko nghe. Vừa khi đó có người ở xóm Cơ Xá, huyện Gia Lâm, tự xưng là nai lưng Đình Khôi làm cho chức thiêm sự ở trong phòng Lê, xin vào yết kiến. Nhậm mang lại mời vào và hỏi:

- Nguyễn Hữu Chỉnh là kẻ vong mạng, lấy trộm ngôi cao, tàn hại nhân dân, thiên hạ người nào cũng căm giận. Fan Bắc Hà mưu đồ đánh hắn nhưng không được, quay trở về bị hắn làm cho hại. Ni ta trừ hắn đi cho, xứng đáng lẽ ơn ta mới phải, sao ta vời mà không người nào đến?

Khôi đáp:

- Ông tài giỏi quyết thắng ở ko kể ngàn dặm, lẽ nào lại không xét rõ tình người? fan Bắc Hà dù oán Chỉnh siêu sâu, nhưng lòng nhớ công ty Lê chưa nguôi. Chúng ta thấy ông làm thịt Chỉnh, xa gần đã và đang mừng rỡ, nhưng bởi vì ông chưa bàn gì tới sự việc phò Lê, nên tín đồ ta bàng hoàng trông ngóng, không dám cho vội. Ni tự quân đã quăng quật nước mà lại đi, không có lẽ còn tảo trở lại. Tất cả Sùng nhượng công Lê Duy Cận, lúc tiên đế còn sống, đã bao gồm vị làm cho đông cung, sau chạm mặt việc biến đổi cố năm Nhâm dần (1782), new bị kiêu binh truất bỏ. Trường hợp ông khôi phục ngôi đó đến Sùng nhượng công nhằm tạm coi việc nước, rồi đem câu hỏi ấy bá cáo khắp vào ngoài, yết một mảnh giấy ở cửa Đại Hưng, thì chẳng bao lâu những quan văn võ sẽ đến họp cả. Hiện giờ việc thiên hạ người nào cũng phải nghe ông, ông xoay vần dễ dàng như trở bàn tay, lo gì mà không xong xuôi?

Nhậm đồng ý nói:

- Ông nói rất tất cả lý. Ví như mổ trâu, cắt đúng con đường gân khớp xương thì những thớ thịt vẫn đứt cả, không cực nhọc nhọc gì.

Rồi đó, Nhậm bèn sai mời Sùng nhượng công vào phủ, đem lễ thượng khách nhưng mà tiếp đãi với bảo rằng:

- nhân gian vốn là thiên hạ ở trong phòng Lê. Trường đoản cú hoàng vứt nước nhưng mà đi, trong nước không có ai làm chủ. Ông là hoàng thái tử cũ, đã có mệnh vua tự trước. Hiện giờ ở ngôi ấy, không tính ông ra thì còn ai nữa?

Sùng nhượng công nói:

- Nước mọn này mất cả giường mối, dựa vào ơn thượng công (chỉ Nguyễn Huệ) đã xây dựng lại cho. Dẫu vậy trời chưa khỏi vạ, từ bỏ hoàng thơ ấu, bị tên loàn thần làm cho lầm lỡ, đề xuất chuốc mang sự bại vong. Ni chúa công (chỉ Võ Văn Nhậm) không nỡ bỏ, lại lo nối lại chiếc dòng vẫn đứt, đó là vấn đề may lớn cho nước mọn này. Chỉ hiềm tôi là người không tồn tại đức, nếu như được lạm giữ ngôi ấy, thì các bước chỉnh đốn phen này, cũng xin nhờ vào chúa công trợ giúp cho, hoạ may mới hoàn toàn có thể tự lập được.

Nhậm cười mà lại rằng:

- Ông hãy cứ làm, không phải lo xa. Bao gồm tôi sinh hoạt đây, đàn gian hùng dù mong mỏi hại ông, cũng quyết buộc phải sợ mà không đủ can đảm hành động. Đợi khi thượng công ra đây, tôi xin nói giúp ông, ông sẽ tiến hành lên ngôi vua thiệt sự.

Sùng nhượng công nghe nói, mừng lắm, bèn chọn sửa lễ thứ tới yết công ty Thái-miếu, rồi vào ở trong gian công ty phía tả năng lượng điện Cần-chính, và mang lại Khôi đi tìm tất cả các quan mang lại để bàn việc.

Trước hết, Khôi tới công ty Lê Phiên. Phiên mắng rằng:

- Vua phải chạy đã không đi theo, lại theo người ta nhưng mà lập vua khác. Lời nói ấy sao còn mang lại tai ta làm cho gì?

Rồi Phiên bỏ trốn lập tức.

Khôi lại tới công ty viên tham tụng là Huy Bích. Bích khước từ không chịu đựng gặp. Sùng nhượng công bèn thảo tờ dụ các quan đại ý nói rằng:

"Năm xưa vẫn nhường ngôi, quả không có lòng tham thiên hạ. Thời buổi này tạm rứa quyền, chỉ mong sao giữ việc tế tự. Gần như ai hiểu mang đến ý đó, thì nên tới họp trên triều".

Nhưng những quan văn, sau cuối chẳng một ai tới. Khôi liệu quá trình chắc là không thành, bèn bàn tính cùng với một người bạn. Fan ấy trả lời:

- Anh nộp tiền để mua chút bằng sắc, triều ko ngồi, tiệc không dự, mất nước không hẳn tội lỗi của anh, được nước không phải trách nhiệm của anh, chẳng qua anh ý muốn nhân lúc binh lửa mưu vật dụng phú quí cơ mà thôi. Tuy vậy Sùng nhượng công không hẳn món sản phẩm lạ có thể buôn bán được, Văn Nhậm lại là người dã trung tâm khó tín nhiệm cậy. Rồi đây Bắc bình vương vãi đến, tai vạ thật là rất khó lường; mà về sau vua Chiêu thống trở về, anh cũng ko có nơi nào để dung thân nữa. Tục ngữ gồm câu: "ở lặng chẳng muốn, mong chui đầu vào chum để sở hữ vạ". Chính là nói hạng fan như anh đó!

Khôi sợ, bèn bỏ trốn.

Sùng nhượng công ngồi trơ vào điện, chỉ bao gồm một vài ba hoàng thân và cha bốn tên võ biền, sớm buổi tối ở tầm thường với nhau; còn mọi các bước đều không tới tay. Mỗi ngày hắn ta quốc bộ đến đậy đường, chờ chực Văn Nhậm cùng hỏi biện pháp xử trí, tuy vậy Nhậm cũng chưa biết xử trí ra sao. Người kinh thành thấy vậy, rất nhiều gọi hắn ta là "giám quốc lại mục" (viên thơ lại coi bài toán nước).

Lại nói, Ngô Văn Sở từ khi nhận mật chỉ của Bắc bình vương và cùng Nhậm ra Bắc, cơ hội ở vào quân thường vẫn dùng lời nói ngọt bẫy Nhậm, nhằm ngầm dò ý. Đến cơ hội này, Sở bèn bảo Nhậm rằng:

- chúng tôi vâng mệnh theo ông đánh dẹp, giặc Chỉnh đã biết thành giết, nhưng mà dư đảng của y sinh sống vùng đông nam vẫn chưa dẹp yên, vua Lê vẫn còn chạy trốn sống ngoài, mà các quan cũng hầu hết lẩn tránh. Ni ông mang lại Sùng nhượng công làm cho giám quốc, nhưng lại tôi coi lão ấy chỉ nên phường hùa không được trò vè gì, chung cục chỉ là 1 trong cục thịt trong loại túi da, làm thế nào mà sai khiến được kẻ khác? trường đoản cú khi gồm nước nam giới tới nay, triều đại đổi khác không biết là mấy lần rồi. Thiên hạ nào đề xuất là của riêng ai. Liệu có thể lấy được thì cứ đem đi, rồi để quan, phân tách chức để xây dừng phên giậu, tạo cho tai đôi mắt của mọi fan đều được một phen thay đổi mới. Nếu tất cả kẻ nào lấy trộm danh nghĩa (ý nói hồ hết kẻ mượn giờ phò Lê) thì cứ bảo là giặc, rồi đem quân tới đánh, ai dám kháng lại? bài toán gì mà yêu cầu mượn đứa tôi đòi ngoại trừ chợ trông coi việc nước, để hắn tậu vai ông chủ "tượng đất" trong vườn; còn bản thân thì cứ đóng góp mãi vào thành, làm cho tụi bộ đội khách nghỉ ngơi trọ nước ngoài?

Nhậm nói:

- lũ Nhưỡng, tuyển chẳng qua khá tàn thoi thóp; thay lấy cánh tay tự nhiên phải đến. Vả ta xem bọn bề tôi công ty Lê chẳng xuất hiện nào như Điền Đan nước Tề, Vân Trường nhà Hán (Điền Đan là bạn họ vua Tề đời Chiến quốc; Vân trường tức thương hiệu tự của quan Vũ, là các bạn kết nghĩa của lưu lại Bị thời Tam Quốc. Hai fan đều có tài trong việc đánh dẹp cùng giúp công ty vua khôi phục đất nước); chẳng qua họ sợ binh oai của ta, đề xuất sớm chiều sử dụng dắng đó thôi. Giả dụ ta hạ một chiếc bảng, hứa hẹn ngày phải tới cửa ngõ quân, không tới thì chém, chắc chắn rằng chúng sẽ toá áo sở hữu roi mang lại xin chịu đựng tội. Điều đó không phải là câu hỏi đáng lo. Chỉ vì lòng tín đồ đất Bắc còn nhớ bọn họ Lê, thiết yếu không chiều theo lòng hy vọng mỏi của phần đa người. Mượn hắn ra làm cho pho tượng gỗ, là cốt để phân chia rẽ đồ đảng của Chiêu thống, và ràng buộc lòng dân Bắc Hà này mà thôi. Vị trí đó chưa hẳn chỗ lũ những ông rất có thể biết được! những ông khoẻ sức đánh trận, ta đã giao cho những ông chia đường tiến đánh, rồi giữ đem đất, có tác dụng bức trường thành cho ta, há chẳng tốt ư? Đến thời điểm đó, cuộc cầm xoay vần, tự nhiên có tương đối nhiều việc hay, mặt đường đường thống trị không nên ta thì còn ai? bắt buộc gì mà đề xuất làm khách?

Sở vắng lặng ra về, rồi bảo với lấn rằng:

- Lão huyết chế thật khinh người quá. Hắn tài năng đức, trí lược gì nhưng dám coi bầy ta là tụi bộ đội tráng? xem hắn từ lúc vào thành mang đến nay, đã làm được vấn đề gì? Thúc xay dân phải gấp rút đắp luỹ cùng phò Lê Duy Cận làm giám quốc, phần đa là sắp đến sẵn loại mưu làm cho phản, để hòng giành giật với công ty ta. Đã do dự lấy giặc Chỉnh có tác dụng răn, trở về muốn bắt chước nó. Không thích sống lại muốn chết, thì cứ mang lại hắn theo Chỉnh, để răn những kẻ khác!

Sở bèn lặt lặt những việc làm cho của Nhậm, chỉ ra rằng tội trạng làm cho phản, mang Lân làm chứng, rồi ngầm sai tín đồ về phái mạnh báo cùng với Bắc bình vương vãi (theo cương cứng mục thì Nhậm tất cả làm những bài toán trái phép, như từ đúc ấn chương, siêng quyền trong câu hỏi cất nhắc, xếp để quan chức, v.v... Nhưng ở bên cạnh đó, Sở vốn gồm hiềm khích cùng với Nhậm, nên đã dưng mật thư vu oan mang đến Nhậm làm cho phản). Bắc bình vương nói:

- Thằng Võ Văn Nhậm đáng chết thật! Ta vẫn biết hắn nạm nào rồi cũng có tác dụng phản, trái nhiên không sai.

ngay tắp lự Bắc bình vương vãi hạ lệnh tiến ra Bắc, đốc thúc những quân cỗ và quân kỵ mã đêm ngày đi gấp. Chừng rộng mười ngày, đến thành Thăng Long. Bấy giờ đồng hồ đeo tay vừa nhỏ tuổi giọt xuống đến trống canh tư, Nhậm đang ngủ say trong phủ. Sở được tin, ngay tắp lự dặn người do Bắc bình vương không đúng đến buộc phải giấu kín việc ấy, ko được báo đến Nhậm biết; rồi sai người ngấm ngầm ra bên ngoài thành đón Bắc bình vương. Tín đồ nhà và người xung xung quanh Nhậm cũng đều không có bất kì ai biết gì. Chốc lát, Bắc bình vương vãi vào thành, mang lại thẳng nơi Nhậm nằm, Nhậm cũng vẫn chưa biết. Bắc bình vương vãi liền không đúng võ sĩ là Hoàng Văn Lợi đâm chết Nhậm rồi khênh xác ra sau bao phủ đường (cũng theo cương cứng mục, cơ hội Nguyễn Huệ đến, Nhậm ra ngoài thành đón, Nguyễn Huệ ngay lập tức nhường con ngữa đang cưỡi với lọng bít cho Nhậm vào thành, lại an ủi vỗ về ôn tồn. Sau đó, Nguyễn Huệ new bắt Nhậm rước tra khảo và giết chết).

Mờ sáng, Bắc bình vương vãi truyền lệnh mang đến Sở làm cho chức đại bốn mã, thống lĩnh quân đội vắt Nhậm, thời điểm đó quân lính mới biết.

Hôm ấy, Bắc bình vương giảm đặt lại quan lại chức: Đô đốc nghĩa hoà hầu làm trấn thủ trấn tô Nam; Lôi quang hầu (có bản chép Tuyết quang quẻ hầu) làm trấn thủ trấn đánh Tây; Nguyệt quang đãng hầu làm trấn thủ trấn khiếp Bắc; Hám hổ hầu (có bản chép Hô hổ hầu) làm trấn thủ trấn Hải Dương. Còn Giác hoà hầu coi giữ cỗ Hình, chánh ngôn hầu coi bộ Hộ, Ước thiện hầu coi cỗ Lễ, Lộc tài hầu coi cỗ Lại, và những kiêm nhiệm chức hiệp trấn. Bắc bình vương vãi lại bảo họ tiến cử rất nhiều người mà họ hiểu biết, chia ra cho làm quan ở những huyện. Võ thì chia ra chức suất, chức nội; văn thì chia ra chức tri, chức ngoại. Cả sáu trấn (theo Dụ am văn tập, dưới triều Tây Sơn, các trấn ngơi nghỉ Bắc Hà được chia lại thành 7 nội trấn với 6 ngoại trấn. Đây là 6 nước ngoài trấn: lạng ta Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Hưng Hoá, Thái Nguyên, yên Quảng) đều do Sở tuỳ theo năng lực mà giảm đặt người, tiếp nối bẩm lên xin cấp văn bằng, rồi mang lại ai nấy lĩnh quân bản bộ về trấn của mình. Bắc bình vương vãi lại hạ chỉ vẫn để con thứ tư của tiên hoàng công ty Lê là Lê Duy Cận làm cho giám quốc, coi bài toán tế tự, và mang đến đòi không còn thảy những quan văn võ phải tới cửa ngõ khuyết, chực sẵn ở trong nhà bộ Lễ, rồi theo viên lễ quan lại là Võ Văn Ước vào yết kiến.

Bấy giờ đồng hồ viên quan lại văn là Ngô Thì Nhậm vào yết loài kiến trước, Ước tưởng lầm là hoàng tử nhà Lê, tức thì mời cùng ngồi cùng với mình. Tiếp đó, bọn Lê Phiên đến, đa số lạy ở dưới sân, Ngô Thì Nhậm trong bụng siêu áy náy, vội vực dậy đi ra. Ước lấy có tác dụng lạ chần chừ là ai, bèn hỏi:

- fan vừa ngồi đấy là ai thế?

Có tín đồ trả lời:

- Văn ban Ngô Thì Nhậm đấy!

Ước giận cơ mà rằng:

- Ta vâng mệnh cai quản tất cả, sao lại được vô lễ như vậy?

Rồi Ước tức tốc sai người theo bắt.

Ngô Thì Nhậm đang biết trước chuyện đó, nên những khi ra, nóng vội trốn né ngay. Đến tối, Nhậm vào yết loài kiến viên trung thư lệnh Kỷ lễ hầu là trằn Văn Kỷ.

Kỷ người Thuận Hoá, vốn gồm văn học, là bậc danh sĩ ở Nam Hà. Năm Đinh dậu (1777) niên hiệu Cảnh hưng, Kỷ thi sống trấn đậu giải nguyên. Năm Mậu tuất (1778), Kỷ tới kinh thi hội, sĩ phu sinh hoạt Bắc Hà, Kỷ có giao thiệp quen biết ít nhiều. Năm Bính ngọ (1786), Bắc bình vương đánh lấy thành Phú Xuân, sai người tìm Kỷ hỏi bài toán Nam, Bắc. Kỷ đối đáp rất cấp tốc và siêu hợp ý, đề xuất Bắc bình vương khôn xiết trọng, đến ở vào địa điểm "màn trướng" (nơi nghỉ ngơi của bậc tướng tá soái), việc gì rồi cũng bàn với Kỷ, lúc nào thì cũng gần bên Kỷ, không mấy khi xa rời.

khi đó Ngô Thì Nhậm tới chạm mặt Kỷ, nói rõ triệu chứng mình xúc phạm cho tới Ước, sợ bị hãm sợ nên không dám đến, chứ không phải dám trốn tránh, rồi dựa vào Kỷ giải cứu cho. Kỷ nói:

- Nghe ông là bậc kỳ tài, không may bị tiếng sàm pha, trốn tránh hơn năm sáu năm, sự tích luỹ càng thêm tinh tuý. Ni ra ứng dụng với đời, chính là hợp thời. Tôi đã đem tên ông trình với bệ hạ khen tài ông có thể dùng thao tác làm việc lớn. Như ý nay được chúa thượng rủ lòng yêu mến, sẽ sai tôi tra cứu ông, vậy không hẳn cần gì mang đến ông Ước!

ngay tức thì Kỷ đưa Nhậm vào yết con kiến Bắc bình vương. Bắc bình vương vãi nói:

Ngày trước, ngươi bởi vì chúa Trịnh ko dung, một mình bỏ nước mà lại đi. Nếu như ta không tới đây, ngươi làm thế nào được thấy bóng mặt trời? có nhẽ chính là ý trời mong để dành fan tài cho ta dùng. Vậy ngươi hãy cố gắng mà lo vấn đề báo đáp, cố là được.

Ngô Thì Nhậm rập đầu tạ ơn. Bắc bình vương vãi ngoảnh lại bảo Kỷ:

- Đây là tín đồ do ta kiến thiết xây dựng lại, buộc phải thảo ngay lập tức tờ chế phong làm cho chức tả thị lang cỗ Lại, tước Tình phái hầu, cùng rất Văn Ước coi tất cả các quan lại văn võ ở trong phòng Lê.

Hôm sau các quan lục tục kéo đến, lễ quan đưa vào lạy ở điện bao gồm trung. Bắc bình vương đòi hết lên sảnh đường nhưng bảo:

- Vua Lê do ta lập lên, tuy vậy là người tăm tối nhu nhược, không thể gánh nổi công việc. Sau khoản thời gian ta về Nam, ngay tức khắc bị Nguyễn Hữu Chỉnh sai khiến cho tự rước đem bại vong, đất nước này cho dù ta không lấy thì cũng trở thành người khác rước mất. Nay ta nhằm Sùng nhượng công làm cho giám quốc, các ngươi hãy cố gắng ở lại trợ giúp ông ta. Ta thật không thích lấy Bắc Hà nhằm kiếm lợi, ni mai lại sắp về Nam. Nhưng do sợ tự hoàng tranh giành cùng giám quốc, vì thế ta làm ơn và lại hoá ra khiến loạn mang lại họ, cần ta phải kê viên đại tứ mã là Ngô Văn Sở sinh sống lại trông nom câu hỏi binh, hóng khi tư cõi trợ thời yên, ta sẽ điện thoại tư vấn về.

Trăm quan từ giã lui ra, rồi dành riêng với nhau:

- Bắc bình vương tạm dùng tiếng nói ngọt để giá ngự chúng ta, chứ không hẳn thật bụng. Văn Sở vậy quân làm việc đây, thì Sùng nhượng công làm gì mà có nước? Hễ cử động gì ngay lập tức bị họ vắt lấy cánh tay, ông ấy còn giúp được chi? Ví như cây tầm gửi, dính vào cành cây khác, rễ ko bén đất, sống lâu bền hơn làm sao được? chúng ta, fan nào hoàn toàn có thể đi theo vua lo việc khôi phục thì đi đi, nếu như không thì yêu cầu ẩn xa cho sạch đẹp mình, chớ để cho tất cả những người ta lừa phỉnh cơ mà rước rước vạ.

Sùng nhượng công cũng biết như thế, cần đã nên than rằng:

- Ta nay tiếng là làm giám quốc, thật ra chỉ là một trong những ông từ giữ đền. Nhưng bởi vì miếu xã sinh sống cả đây, bỏ đi thì đi đâu? Thôi thì cũng đành cam lòng như thế, không hối hận gì nữa vậy!

Qua vài ngày, Bắc bình vương dẫn quân về Nam. Trước lúc lên đường, vương lựa chọn năm sáu viên văn thần là đàn Phan Huy ích, Nguyễn rứa Lịch, Ninh Tốn, Nguyễn Bá Lan..., phong đến quan tước: ích có tác dụng chức tả thị lang bộ Hộ, tước Thuỵ nham hầu, được đem về Nam (bản chữ hán chép cả Ngô Thì Nhậm cũng được đưa về Nam; đó là chép lầm). Còn bầy Lịch, Tốn, Lan..., thì rất nhiều được phong chức hàn lâm trực học sĩ, theo đại tư mã Sở sinh hoạt lại đất Bắc. Nguyễn Hoàn và Phan Lê Phiên các xin về chăm sóc nhàn, nhưng mà vẫn được Bắc bình vương vãi cho không thay đổi chức tước, với sai bộ Lễ cung cấp phát giấy tờ cho chúng ta trở về làng xóm. Tham tụng là Bùi Huy Bích, thiêm đô là Nguyễn Huy Trạc đều sở hữu đến kinh, nhưng không chịu cho đem vào lạy chào. Rồi đã đêm Bích trốn, còn Trạc thì từ tử làm việc đài Ngự-sử.

những người dân trốn né không chịu ra thì tất cả phó đô ngự sử Nguyễn Đình Giản, tham tri chính vì sự Lê Duy Đản, Phạm Đình Dư, đồng xu mật viện Nguyễn Duy Hạp, Phạm Trọng Huyến, thiêm sai công phiên Phạm Quí Thích, đô cấp cho sự trung Nguyễn Đình Tứ, toàn bộ chỉ có bảy fan mà thôi (theo cương mục, thì số người này có tám viên, nhưng có một số trong những tên khác hoàn toàn đây).

Lại nói, bấy giờ đồng hồ vua Lê đang ở thị trấn Lang Tài, lại dời mang lại huyện Chí Linh. Các quan biết khu vực vua ở, nhiều người dân đến theo. Lê Ban ở sát Sơn (cũng hotline Hiệp Sơn, nay là đất huyện tởm Môn, hải dương (Hải Hưng)) đem một trăm con người nghĩa dũng mang lại yết kiến. Vua mừng lắm, phong mang lại làm chức ngự doanh sứ, tước đoạt trung nhạc hầu.

Ban nói kín đáo với vua rằng:

- Trước đây, thần về Nghệ An, thấy tình nhân rất là căm phẫn, ghét Tây tô như rán thù, nhiều người dân đã team họp sống rừng núi để cùng lo việc khởi nghĩa. Các bậc phụ lão nghe tin thần sống Bắc vào, đầy đủ lần lượt mang lại hỏi bên vua làm việc đâu, hy vọng cho con em của mình đi theo. Nhân thể, thần bắt đầu cùng đi với họ. Dọc mặt đường qua cửa biển, thần lấy điều nghĩa khuyên dụ, đa số người xin đem thuyền qua biển, hứa nhau họp ở xa bờ phủ kinh Môn (địa bàn lấp Kinh Môn (Hải Dương) đời Lê hết sức rộng, gồm cả một số huyện của Quảng Yên cùng Kiến An hiện nay). Gần đây, thần được tin báo rằng: hiện tất cả chừng rộng bảy chục chiếc thuyền và hơn cha trăm thuỷ thủ, khí giới lương thực đầy đủ, không nhiều hôm nữa đang đến. Vậy xin xa giá chỉ ngự ra cạnh bên Sơn, hạ chiếu mang lại Trần quang Châu mang quân phiên bản bộ hộ vệ. Quân bộ do Châu thống lĩnh; khía cạnh thuỷ thần xin đảm đương. Hai cánh quân phụ thuộc lẫn nhau. Trước hãy phục hồi trấn Hải Dương để gia công nơi xa giá tạm nghỉ. Trấn ấy phía bắc hoàn toàn có thể khống chế những huyện từ Sơn, Thuận Thành; phía nam giới thông với các phủ Thái Bình, kiến Xương, theo mặt đường Yên Quảng có thể đến trực tiếp Cao Bằng, cùng kéo luôn sang vùng lạng ta Sơn. Cơ trung hưng không còn cách nào không giống nữa.

Vua Lê nghe theo, bèn hạ chiếu cho Châu làm cho chức đốc chiến nghỉ ngơi đạo khiếp Bắc

Quân chưa kịp tiến, thì vừa gặp mặt lúc Đinh Tích Nhưỡng ở hải dương dâng tờ biểu xin theo đi đánh trận. Mọi bạn nghe tin, nói nhao lên rằng: "Nhưỡng là một thằng chẳng ra làm cho sao. Bảo là tất cả nghĩa ư? trước đó hắn sẽ toan giúp nhà chúa để chống lại nhiệm vụ nhà vua, ban đầu phò quận Thuỵ, sau lại theo chúa án đô. Đến khi quận Thuỵ làm không cho nên việc và án đô bị thất bại, hắn đều loại bỏ không nhìn. Bất nghĩa đến thế là cùng! Bảo là tài năng ư? thiết yếu hắn vẫn hai lần nuốm quân chống giặc, thì một lần thua ở Kim Động, một lần thua kém ở Ngô Đồng, chỉ chạy thoát được mẫu thân, không chết là may đấy thôi! coi một đời hắn, toàn không tồn tại nghĩa khí, lại không tài giỏi chiến đấu, chỉ cậy thế bé nhà tướng, quen cần sử dụng khí ráng đè nén fan ta. Lúc hắn mới về Hải Dương, thả tuỳ thuộc cướp tách bóc trong xứ. Fan ta coi hắn là như thể diều quạ gian xảo và call là giặc Nhưỡng. Hào mục các huyện sẽ viết thư lẫn nhau kể tội các của hắn. Họ đang họp nhau trong xóm Lai Cách, thị trấn Cẩm Giàng, hẹn nhau đến đánh phá Hàm Giang. Nhưỡng cần lui quân về thị trấn Bình Giang. Rồi nhân thời điểm ban đêm, kéo mang đến làng Lai Cách, ám sát không biết bao nhiêu tín đồ mà kể, đến nỗi thây nằm ngổn ngang đầy đồng. Sự hung ác của hắn như vậy, nên fan Hải Dương ai ai cũng coi hắn là người thù. Nay hấp phụ hắn, chẳng những vô ích nhiều hơn mất lòng quần chúng. # Hải Dương; thiệt là thất sách!".

Vua Lê cũng từng nghe tin: Nhưỡng bị mọi người không sử dụng đã thâm nhập ngầm gửi thư xin sản phẩm Tây Sơn, nên lúc này cũng nghi ngại không mang lại Nhưỡng theo đi đánh.

các hào mục nghỉ ngơi trấn thành phố hải dương nghe tin vua sang trọng xứ đông, gần như dâng tờ biểu, quyết xin đánh Nhưỡng.

vị thế, Nhưỡng hoảng loạn quá, tính ko còn chỗ nào để dung thân tức khắc phát cáu mà nói rằng:

- Vua đang không thương ta, ta còn phải gì vị nể vua?

Rồi Nhưỡng không đúng tên vật đảng của y là è cổ Liên cho Thăng Long ngấm ngầm tố giác chỗ vua ở, với xin Văn Sở không đúng quân đi bắt. Ban đầu, Liên nghe tin vua lén lút ở trong nhà dân, chỉ có sáu bảy tín đồ theo, bèn báo cho Sở biết.

Sở hỏi cặn kẽ, Liên vẽ rõ lối đi cùng khu vực ở của vua, rồi nói:

- Ví như vào chùa trói một lão trọc lôi đi nhưng mà thôi!

Sở cười nhưng rằng:

- Nếu đúng thật lời ngươi nói, sao ngươi ko lôi cổ mang đến đây mang lại ta, còn xin quân có tác dụng gì?

Liên đáp:

- Lôi ông ta đi chẳng qua có một tên bộ đội cũng đủ, nhưng công ty chúng tôi còn hại danh nghĩa, nên không đủ can đảm làm. Việc ấy núm nhiên là việc dễ, tuy thế lại khó so với người vào nước, xin ngài xét cho phần đó!

Sở tin là thật, liền không đúng một trăm tên lính cùng đi với Liên. Không ngờ lúc ấy, è Quang Châu cùng Lê Ban đang đi vào chỗ vua ở, và quân lính bảo đảm an toàn cũng ko ít. Đêm ấy nghe báo quân Tây đánh vượt núi nhưng mà đến, hai fan bèn chia hai tuyến đường đánh dồn lại, và giết chết sạch. Liên chạy trốn vào hang núi được thoát, rồi chạy về Thăng Long báo tin. Văn Sở lập tức cho 1 đạo quân phệ đi xua đuổi vua Lê (theo cương mục, thì Đinh Tích Nhưỡng đã đến vây tấn công vua Lê rộng một tháng. Sau có hai người ở thành phố hải dương là è cổ Đĩnh với Hoàng Xuân Tú mang lại cứu vua, chém giết hai người em của Nhưỡng. Nhưỡng mới đề nghị bỏ chạy). Vua mới đến gần cạnh Sơn, các đạo quân đề nghị vương còn chưa nhóm họp được hết. Bỗng nhiên nghe tin kẻ thù sắp đến, Nhưỡng có tác dụng hướng đạo. Mọi fan đều lo ngại nói nhao nhao lên rằng: "Nhưỡng mà thông đồng với giặc thì thành phố hải dương không thể ngơi nghỉ được". Châu xin vua lại về thị trấn Chí Linh. Ban thì xin vua đi yên Quảng. Mọi tín đồ đang bàn luận phân vân không quyết, thì vừa thời gian Trương Đăng Quĩ và fan con là Trương Đăng Thụ cưỡi chiếc thuyền biển từ tủ Kiến Xương mang lại yết loài kiến vua. Thấy thế, Quĩ bèn nói:

- Chí Linh là khu vực đồi núi gập ghềnh, tắt ngang sang trọng Gia Bình thì lại là đồng ruộng mênh mông. Ta quân ít sức hèn, tấn công hay giữ các không tiện. Còn yên Quảng thì lại ngay cạnh Hải Dương, mặt đường sông, vũng biển, rất nhiều là cửa ngõ ra vào của Nhưỡng. Hắn đã nạp năng lượng ở hai lòng, thì đó cũng chưa hẳn chỗ yên lành có thể trú ngụ. Trấn Sơn phái nam đất tốt dân đông, đinh tráng hoàn toàn có thể luyện có tác dụng quân lính, thóc gạo rất có thể trưng làm cho lương thực, sông ngòi dằng dịt như mạng nhện, cưỡi một chiếc thuyền, bỏ chỗ nọ đến chỗ kia, chẳng ai còn biết lối nào nhưng tìm. Hoàng thượng đang thời gian như nhỏ rồng ẩn bóng, chẳng đâu vào đâu yên ổn bằng đấy.

Vua theo lời Quĩ, bèn quyết ý dời về phía nam. Còn lời bàn của Châu cùng Ban thì vua phần lớn không nghe. Rồi đó, vua yên ổn uỷ nhị người, sai Châu dẫn quân về Bắc, Ban thì lấy thuyền biển khơi lui về Biện sơn (núi Biện Sơn sống vùng hải dương huyện Tĩnh Gia, Thanh Hoá), ngóng lệnh trưng phát. Nạm là quân cần vương tan tác đi ra bốn phía, còn vua thì đi về phía nam.

thời điểm tới nơi, vua đóng góp ở huyện Chân Định, dùng nhà Đăng Quĩ làm địa điểm hành tại. Quĩ đưa con em của mình và người trong chúng ta tới lạy chào, vua phần đông ban mang đến quan tước, không nên họ phân chia nhau đi những làng, những huyện mộ quân nghĩa dũng. Xa ngay sát nô nức tận hưởng ứng, phần nhiều xin họp quân yêu cầu vương, hẹn ngày cùng đến, thuyền bè kể gồm hàng nghìn, quân lính gồm tới vài ba vạn. Những tay hào mục đa số đến, vua tự bản thân ra yên uỷ họ. Rồi sai Đăng Quĩ chia quân làm cho năm đạo, vào từng đạo lại đặt ra các chức thống lệnh, đốc chiến, tham quân, đốc phía mỗi chức một viên, lập thành cơ đội, chờ ngày xuất phát.

Viên nội hàn là Lê Xuân Hạp bảo Đăng Thụ rằng:

- Quân lữ là việc lớn, cấp thiết khinh suất. Trước hết đề xuất điểm số quân, kén lấy bạn cường tráng sung có tác dụng chiến sĩ, cứ năm chục con người làm một đội, năm đội làm một cơ, năm cơ có tác dụng một đạo, vị viên thống đạo đốc suất. Hầu hết người còn lại thì để sử dụng vào bài toán chuyên chở và sai khiến, chớ để quân lính không tinh luyện lẫn lộn vào, giờ đồng hồ là tất cả số nhưng vô dụng. Nay buộc phải kê rõ danh sách, đem vào bái mạng, nhằm nhà vua ban mang lại binh phù, trao mang đến quân luật. Viên thống đạo vâng nhiệm vụ triều đình; những cơ nhóm thì chịu sự ngày tiết chế của viên thống đạo. Bạn nào tuân theo nhiệm vụ thì có trọng thưởng; fan nào ko nghe trách nhiệm thì bị tội chém. Thế nào cho quân lính đều hăng hái và biết khuôn phép, tiếp nối mới rất có thể đưa ra trận mạc. Binh là việc dữ, chiến là câu hỏi nguy, chưa hẳn là trò con trẻ con.

Thụ nói:

- Ngày nay đó là lúc sẽ cần nhanh lẹ thu phục lòng người, mọi câu hỏi hãy lâm thời giản dị, chưa thể buộc ngay chúng ta vào mực thước được!

Hạp nói:

- Thu nạp được nhiều người mà dùng không được chỉ sợ họ thấy giặc là chạy, rồi lại còn giày xéo lẫn nhau nữa, thì dù các cũng chẳng làm cho gì. Sao không nghĩ đến việc cụ bự đại thần đơn vị ta đã ráng sức khuyên đơn vị vua qua sứ tô Nam, ông là con ngài, vâng mệnh vậy quân, vạn nhất mà bị vấp ngã, tội ấy trên ai?

Thụ không nghe, chỉ gọi những hào mục mang lại mà phân phái bằng miệng, hay nhiên không tồn tại sổ sách gì để rất có thể tra cứu. Vì vậy, cho đến khi có câu hỏi cần không đúng khiến, Thụ đầy đủ lờ mờ chần chờ đâu mà lần, cho nỗi phải chạy đi hỏi băng xăng khắp nơi, trong quân ngũ chẳng còn có kỷ vẻ ngoài gì nữa. Quĩ cũng không biết, hotline Thụ hỏi về bài toán quân thì Thụ thưa:

- những đạo hiện nay đã tề tựu, quân số khôn xiết nhiều, ai ai cũng hăng hái đánh giặc. Xin tấn công một trận nhằm lập công!

Quĩ cho là phải, tâu xin chọn ngày xuất quân. Vua tất cả ý ngần ngại mà rằng:

- Ta nghe những người xuất sắc về chiến trận, trước hết đề nghị lo tới sự việc thua, rồi sau bắt đầu thắng được người. Ni ta xem thuyền bè thì hầu hết là thuyền câu, thuyền chài, quân lính thì mọi là gần như kẻ chợ búa ô hợp, sử dụng quân ấy cơ mà đánh, tất cả chắc là không xẩy ra thua chăng? nghĩ đến cái cảnh sau dịp trốn chạy, và một và fan bề tôi lo vấn đề dựng lại cơ nghiệp, thì trẫm dù không thể phục hồi được xă tắc cũng quyết bị tiêu diệt với buôn bản tắc, thề võ thuật với giặc đến cùng, chớ tất cả sợ gì xuất quân? nhưng mà trẫm muốn thao tác làm việc gì cũng phải tính kế vạn toàn, ngõ hầu khỏi mang tiếng nguyên nhân là khinh suất, nôn nả mà chuốc đem vạ bại vong.

Quĩ ngoảnh lại bảo Thụ:

- đại vương bảo như vậy, bé nghĩ nuốm nào?

Thụ nói:

- Ngày nay, điều nhưng mà mình trông cậy, ấy là lòng người. Phần đông người ai ai cũng kính mến ơn đức của thánh thượng, căm thù với giặc, nguyện xin tiến công một trận lớn, giết mang lại hết giặc. Lòng người như thế, tấn công đâu ko tan? Đẽo cây gậy hoàn toàn có thể quật vấp ngã được nước Sở, dựng ngọn tre rất có thể làm mất đơn vị Tần (trong sách to gan lớn mật tử, lời mạnh bạo tử nói cùng với Lương Huệ vương tất cả câu: Chế đình khả dĩ thát Tần, Sở bỏ ra kiên gần kề lợi binh, tức là đẽo cây gậy rất có thể đánh bạt ngay cạnh bền gươm sắc của quân Tần, Sở. Theo Bắc sử, cuối đời Tần, Trần chiến hạ và Ngô Quảng khởi binh, chỉ dùng cây cỏ làm gươm dáo, dựng ngọn tre lên làm cờ mà vượt mặt quân Tần); huống đưa ra số quân này và số thuyền này, há không đủ giết bị tiêu diệt quân giặc giỏi sao? ví như cứ ý muốn quân bộ đội quen thuần thục trận mạc, thuyền bè yêu cầu đủ lầu gác, thì trước đây quận Thạc, quận Nhưỡng đầy đủ là gần như viên tướng mạo trải qua trăm trận, lính thuỷ bộ các doanh mà người ta thống lĩnh đa số là quân tinh nhuệ, hùng dũng, sao cũng quan trọng thành công và lại phải tung vỡ? Vậy thần xin thả thuyền ngược loại mà lên, quyết chiến với giặc. Xe công ty vua tới sông, đấu sĩ hăng lên vội vàng trăm, chẳng qua năm ngày, rất có thể lấy lại tởm thành. Thời cơ này tránh việc bỏ lỡ!

Vừa khi đó Nguyễn Viết Tuyển đưa binh thuyền cho đón vua. Nhân thế, Đăng Quĩ khuyên đơn vị vua mang lại xuất quân.

Nguyên trước, tuyển là tín đồ cùng thị trấn với Hữu Chỉnh, làm cỗ tướng của Chỉnh, cùng rất Chỉnh vượt biển khơi vào với Tây Sơn, xông pha phần lớn nơi nguy hiểm, không còn rời cạnh bên Chỉnh. Đến thời điểm Chỉnh về nước với đắc chí, ngay tắp lự tiến tuyển với vua, nói là tài Tuyển có thể đương nổi một mặt. Vua bèn hạ chiếu cho Tuyển làm trấn thủ trấn tô Nam, thống lĩnh năm ngàn lính bộ cùng bảy chục chiến thuyền.

Tuyển tốt về thuỷ chiến, nên lúc Chỉnh có hiềm khích cùng với Tây Sơn, sợ Văn Nhậm tận dụng lúc sơ hở nhưng mà đi đường thủy đến, Chỉnh bèn không đúng Tuyển đóng đồn ở cửa biển lớn Đại Hoàng, đem quân đi tuần không tính biển nhằm dò la tin địch. Đến cơ hội kinh sư tung vỡ, Chỉnh chuyển vua chạy sang tởm Bắc, Tuyển không được biết. Tiếp nối tin báo cho nơi, Tuyển new lật đật ở biển khơi rút về trấn, mưu đóng góp giữ đất ấy để chống với địch. Văn Nhậm đã có lần đánh Tuyển, dẫu vậy không hạ được. Đến khi Văn Sở lên nắm Nhậm, mong dỗ tuyển về hàng, bèn sai fan vào Nghệ An, bắt phụ thân và vk Tuyển ra Thăng Long. Rồi sai bà xã Tuyển cố kỉnh thư cha Tuyển viết để dụ Tuyển, mặt khác lại cung cấp thông tin rằng: "Nếu Tuyển ko mau mau đầu hàng, thì sẽ giết cha!".

Tuyển lấy thư của cha, khóc cùng nói:

- Đời người có ba đấng bề bên trên thì hoàng thượng là vua ta, bằng công là thầy ta; mệnh phụ vương không dám không theo, cơ mà thù của vua cùng thầy chẳng thể không trả. Mang sử đầu hàng mà lại được trọn đạo nuôi cha, trở về quê hương họ sản phẩm làm người nông dân thị xã Chân Phúc đến hết đời, thì cho dù được đằng nọ mất đằng kia, ta cũng cam lòng. Song chỉ sợ bị lừa dối, rơi vào hoàn cảnh tay quân độc ác, cả bản thân ta cũng bị nó giết thịt hại, thì trung hiếu các hỏng, nhằm tiếng cười đến ngàn đời, có tác dụng kẻ ngu ngớ ngẩn trong thiên hạ, như thế rất là ko nên.

Rồi đó, tuyển dặn vợ trở về tự tạ cùng với cha. Phụ thân Tuyển được tin, biết Tuyển không có ý cứu mình, bèn ngửa mặt lên chầu trời mà than rằng:

- Đã không hoàn toàn có thể cầu sinh sống với con thì còn xin sống với những người khác làm gì? giả sử nó làm được như vương vãi Lăng (đời Hán, vương vãi Lăng là 1 trong những tướng xuất sắc của Hán Cao-tổ; lúc Sở Hạng Vũ chiến tranh với Hán, bắt mẹ Vương Lăng, rồi buộc phải viết thư dụ con về hàng, tuy thế bà ko chịu, trường đoản cú ấn cổ vào mũi gươm nhưng chết làm cho con một lòng phò Hán), thì dù cho có chết như mẹ Lăng, ta cũng không ân hận tiếc. Mà lại ta coi nó chỉ như nhỏ lợn, con chó, khó khăn lòng mà lại làm được như thế. Chết khi chính mắt nhìn thấy nó thất bại, thà rằng chết trước còn hơn!

Sở biết ý ông ta, ngay lập tức sai người canh giữ khôn cùng nghiêm ngặt, với nói:

- tuyển chọn đã không có ý hàng, thì ta cũng cấp thiết nuôi giặc.

Rồi Sở tự rước quân đi tiến công Tuyển, gửi cả phụ thân và vk Tuyển đi theo. Sở không đúng đại đô đốc Nguyễn Văn Tuyết thống lĩnh thuỷ quân, còn bản thân thì thân hành đem cỗ binh thuộc Phan Văn Lân chia làm hai cánh tả hữu, men theo hai kè sông cái, cùng tiến lên.

Đến bến Thanh Trì, Sở bắt được một tên do thám của Tuyển, tra hỏi thì y nói:

- tuyển chỉ gồm tám chục mẫu chiến thuyền, đóng ở cửa quan Hàm Tử, mà không có quân bộ. Lương thực toàn mang của dân, năm ngày 1 kỳ, nhưng cũng ko được mọi đặn. Quân của Tuyển gồm khi buộc thuyền sống ven bờ sông, rồi vào nhà dân giật bóc, đông đảo người ai ai cũng chán ghét, nuốm không thể nào đóng góp lâu nghỉ ngơi đấy được. Ngay gần đây, tuyển lại sai đắp luỹ khu đất ở sông Hoàng Giang, đốc thúc công dịch cực kỳ gấp. Dường như ông ta chuẩn bị lui về đấy để triển khai chước cố kỉnh thủ.

nhờ vào vậy, Sở biết rõ thực trạng hư thực của Tuyển, ngay thức thì bảo với lạm rằng:

- Quân ta chuyến này bắt tuyển chọn như bắt đứa trẻ em con, không khó khăn gì cả!

Sở bèn họp quân bộ, chia làm hai đạo, nhân trời tối tiến về phía nam, vòng ra sau quân Tuyển, phục kích ở hai bên bờ sông, ngóng khi thuỷ quân giao chiến với quân Tuyển cùng nghe thấy giờ đồng hồ súng nổ, thì mau chóng giục trống, hò reo xông lên, nhị cánh cùng nhắm thuyền quân của Tuyển nhưng bắn.

Rồi đó, hai bên giao chiến ở vùng thị xã Kim Động, quân tuyển bất lợi, phải theo nước xuôi chèo cấp về nam. Sở thừa chũm vẫy quân xua theo. Đến sông Hoàng Giang, quân Tuyển dựa vào luỹ khu đất để giữ cố thủ, nhị mặt thuỷ bộ dựa dẫm lẫn nhau để kháng với quân Sở.

dịp Tuyển thua trận ở Kim Động, sĩ dân mạn xuôi phần nhiều chưa ai biết. Nhìn thấy thuyền bè đầy sông, cờ quạt rợp trời, họ cho rằng quân tuyển thế nào thì cũng thắng trận. Lại nghe vua Lê sống Chân Định, tuyển đã mang đến thuyền đi đón, xe pháo vua sắp đến, nên người nào cũng nô nức mừng rỡ, tranh nhau rước đinh tráng, mở cờ trong bụng gióng trống để đón quân vua. Tuyển thấy dân tình như thế, phải mới dưng biểu tâu xin đơn vị vua ngự ra coi quân. Đăng Quĩ cũng hết sức chủ trương việc nhà vua thân chinh. Vua Lê bất đắc dĩ nên gắng gỏi nghe theo. Quần chúng. # vùng ven sông bắt gặp tàn lọng bên vua, các xúm xít bên trên bờ, chi chít đứng xem chật như nêm cối. Ai nấy số đông nói: "Vua ta cho đấy!" Rồi bảo nhau vái lia lịa cùng tung hô "vạn tuế".

xe vua đi sang hướng bắc, mang đến sông Ngô Đồng, hốt nhiên thấy một fan hớt hơ hớt hải chạy về phía nam. Quân lính liền bắt lại, hỏi cớ sao mà lại chạy. Bạn ấy miệng run cố cập, thiết yếu nói được, chỉ giơ ngón tay trỏ về một làng làm việc đằng xa, hồi lâu mới đáp:

- Giặc... đến... Nơi... Rồi!

Mọi fan cùng lên phía trên cao mà nhìn thì thấy rẻ thoáng ngơi nghỉ trong đám cây cỏ um tùm, tất cả một toán quân đang từ phía tây đi tới, cờ quạt lúc mờ lúc tỏ. Ai nấy đều nói: "Đúng là cỗ dạng quân Tây Sơn". Họ mau lẹ xuống thuyền, tâu rõ cùng với vua. Vua nói:

- Quân Tuyển đóng góp ở phía trước, quân giặc sao lại quá qua mà mang đến đây được?

Rồi đơn vị vua không đúng Xuân Hạp lên bờ, dùng ống viễn kính để xem. Hạp xem và đúng là quân Tây Sơn, mà lại sợ quân sĩ kinh sợ, bèn trở về tâu rằng:

- bộ dạng toán quân ấy chưa được rõ ràng, nhưng mà quân Tây đánh xuất quỷ nhập thần, rất là tương đối khó lường. Đề phòng bài toán bất trắc, chính là phép đời xưa. Vậy xin nhất thời dời thuyền ngự thanh lịch bờ mặt đông xem sao?

Vua cho là phải.

thì ra lúc ban đầu đi tiến công Tuyển, Sở đã cần sử dụng thuỷ quân thẳng theo chiếc sông xuôi xuống làm bao gồm binh; lại ngầm sai đô đốc Nguyễn Văn Hoà lĩnh đạo coi thường binh vì đường Bình Lục, Thiên Thuỷ vòng lại có tác dụng kỳ binh, để tập kích phía sau. Tuy nhiên Tuyển không hề biết.

Quân phía hai bên đánh nhau bắt đầu được vài hiệp, Tuyển sai tướng sĩ đặt súng bảo long sinh sống trên bờ sông, để phun quân địch. Bỗng dưng thấy quân địch trói thân phụ và vợ Tuyển sống đầu thuyền, rồi chèo thuyền vun vút xông lên phía trước. Tuyển chọn trông thấy, khóc với nói:

- bé bắn cha là trái cùng với đạo trời!

Đoạn Tuyển gấp vã thét binh sĩ thôi bắn, và lui vào vào luỹ để núm thủ.

chợt nghe tiếng súng ầm ầm như sấm, khói lửa chết giấc trời, quân bộ đội hoảng sợ, phần lớn nói nhao lên rằng: "Giặc đã chặn mất đường về rồi".

bọn họ bèn vứt chạy tung tác. Tuyển ngăn không nổi, tức khắc cùng tuỳ thuộc hơn trăm người nhằm mục tiêu phía phái nam sông Hoàng Giang mà chạy.

Thuyền vua Lê đóng ở bờ phía đông hồi lâu, sau nghe tin quân Tuyển đại bại trận, quân Tây đánh xông ra tứ phía, chém giết rất giữ dội, thì mọi bạn đều mất hết hồn vía, quăng quật cả thuyền cách vội lên bờ, giật đường cơ mà chạy. đơn vị vua thấy vậy, ngay tức thì thuận theo mẫu sông buông thuyền chạy về phía nam. Lúc tới một ngã bố sông, chần chờ đi về ngả nào, vua bèn sai điện thoại tư vấn gấp Đăng Quĩ nhằm hỏi, nhưng đang không thấy Quĩ làm việc trên thuyền nữa.

khi ấy gió bắc sẽ mạnh, vua không nên giương buồm trực tiếp ra đại dương mà đi. Tứ bề mênh mang, mù mịt, trời nước một màu, theo gió cưỡi sóng, lênh đênh trong biển khơi, bài toán sống chết lúc ấy thật đắn đo đâu nhưng lường. Vua Lê ngước mắt lên trời mà khấn rằng:

"Nếu trời không muốn bảo tồn chiếc dõi họ Lê, thì xin nguyện đi theo hải mã cho chỗ Quảng lợi vương vãi ở hải dương Nam Hải, không đề xuất sống làm cái gi nữa".

Nói chưa xong xuôi lời, đột thấy tất cả một chòm núi, đột ngột hiện ra giữa những lớp sóng, sau núi tất cả chừng vài chục chiếc thuyền. Vua cuống quýt hỏi tín đồ cầm lái, thì ra đã đến hải phận Biện Sơn. Dần dần lại gần, thấy một bạn bận áo quần trận đứng ngơi nghỉ đầu thuyền, chú ý kỹ đó là Lê Ban.

Vua vừa mừng vừa thẹn, chưa biết nói sao. Ban biết là thuyền vua, gấp vàng đến bái yết. Vua ứa nước mắt mà nói:

- Ta ân hận không dùng kế ở trong phòng ngươi, bị Trương Đăng Quĩ làm cho lỡ. Biết trước núm này, thà ở gần kề Sơn nhưng thua, còn hơn là cho Chân Định nhưng thua, thêm một phen lặn lội, chỉ tổ cho tất cả những người ta chê cười. Tuy vậy thôi, cũng là câu hỏi đã rồi. Còn bây giờ thì bắt buộc làm như thế nào?

Ban tâu:

- Thần nghe nói: "Có lắm nạn bắt đầu dấy được nước, sự lo phiền không ngừng mở rộng thánh đức". Xin chúa thượng chớ chính vì như thế mà nhụt chí. Thất bại được là vấn đề thường ở trong phòng binh. Ví như tiến công cờ, thảm bại ván này bày ván khác, cố thế nào cho có nước cờ lạ hơn người, quy mô sắp sẵn rồi, mới có thể ra mặt. Hiện nay thế giặc thừa mạnh, ta chưa chiếm hữu được một mảnh đất nào, không thể đánh nhau cùng với chúng. Thần xin thánh thượng lên con đường vào Lam sơn là đất hưng vương của Thái tổ ngày xưa, lấy đó làm cho nơi bảo vệ xa giá, rồi sai fan truyền dụ những tù trưởng của dân mường mán. Họ đều là dòng dõi phiên thần, ai mà chẳng hăng hái? sản xuất đó, lại thu nhặt quân nhì xứ Thanh, Nghệ, họ đầy đủ là bộ đội túc vệ gần gũi xưa kia, ai là chẳng vui lòng đi theo? vắt rồi theo mặt đường ven núi, qua lại liên lạc với nhau. Quân ở ba trấn tô Nam, sơn Tây, Hưng Hoá xuôi loại sông cơ mà xuống, đột ngột từ trong núi kéo ra. Một ngày kia cả cha đạo bên cạnh đó nổi dậy, tiến thẳng mang đến đô thành. Cuộc trung hưng của triều ta xưa kia, đó là dùng phương pháp ấy.

Vua nghe lời, ngay tức thì theo đường bộ đi về vùng Lam Sơn, trấn Thanh Hoa. Rồi sai Ban qua khu đất Thiên quan (tên phủ, tất cả đất những huyện Nho Quan, 1 phần huyện Gia Viễn (Ninh Bình) và một trong những phần huyện Lạc tô (Hoà Bình) ngày nay) dụ quận Thái; không nên tôn thất Duy Lan tới khu đất Phù Sùng dụ nhị viên tù túng trưởng ở Tây Lĩnh.

hai viên tầy trưởng này vừa mới qua lại hoà hảo cùng với Tây Sơn, không dám trở mặt ngay, họ những nói:

- công ty chúng tôi mấy đời nhờ ơn nặng trong phòng nước, há dám không không còn lòng? tuy thế mà sale nghiệp lớn, ắt bắt buộc tích luỹ nhiều năm mới thành, không thể làm kết thúc ngay trong vòng mươi hôm. Đời xưa Hán Cao-tổ, Đường Thái-tông còn bắt buộc khó nhọc cho năm sáu năm. Vậy xin lượng thánh xét kỹ, hãy cứ đem Lam đánh làm vị trí ẩn náu, từ tốn để cho shop chúng tôi luyện tập quân mã, sắm sửa khí giới, thu góp lương thực, thay đổi đường sá, rồi mới rất có thể vâng mệnh bên vua được. Nếu như muốn làm gấp, e chưa phải sức của công ty chúng tôi có thể làm cho nổi.

Lan về nói với vua rằng:

- chúng nó thật không tồn tại lòng chiêu tập nghĩa, đề nghị tạm cần sử dụng lời thoái thác để cự hay ta. Vị trí này tô lam chướng khí không thể ở lâu. Vậy xin đại vương sơm sớm lo liệu, đừng nhằm mất thời giờ vô ích.

Vua cho là phải, bèn đồ mưu thay quần áo như bạn thường, trở về tởm Bắc, trợ thời trọ ở tủ Lạng Giang, sau lại dời ra đậy Từ Sơn, ở nhà viên tham tri là Đình Dư. Bởi vì đó, bầy Lê Đản, Doãn Lệ, Danh án, Vũ Chiêu, Vũ Trinh, Xuân Hạp lại lần lượt lui tới khu vực vua ở. Vua cùng họ bàn mưu tính kế; Đình Dư nói:

- ni bề tôi nanh vuốt trong phòng vua chỉ có ba người là Ban, Tuyển với Châu. Tuyển từ sau khi thua sinh hoạt Hoàng Giang, chạy về Nghệ An, nay đắn đo ở đâu? (theo cương mục, thì tiếp nối Tuyển ra Thăng Long xin hàng Ngô Văn Sở, bị Sở giết chết) Châu bị Tây đánh lùng bắt, lẩn trốn vào hang núi, không thể thì giờ lo toan công việc. Ban vâng chỉ đi chiêu dụ, còn sinh hoạt Thanh Hoa, cũng chưa tồn tại tin tức gì. Bây chừ bệ hạ nương náu ở địa điểm thôn ổ, bè đảng thần đi lại luôn, sợ hãi lâu dần có fan biết, sẽ xảy ra tai biến đổi bất trắc. đưa ra bằng chúa thượng hãy đi lên rất cao Bằng, Huy Túc hiện còn hầu thái hậu ngơi nghỉ đó. Vào thì dùng các phiên thần hộ vệ, không tính thì phụ thuộc sự cứu vớt viện của thiên triều, ngõ hầu mới rất có thể làm được việc.

Xem thêm: Cảm Nhận Bài Thơ Lưu Biệt Khi Xuất Dương, Của Phan Bội Châu

Vua nói:

- Trước kia, ta đang sai Ngô Thì Chí lên rất cao Bằng (ở bên trên nói đi lạng Sơn, trên đây lại nói đi Cao Bằng, chắc hẳn rằng là chép lầm) để sắp xếp sẵn đầy đủ việc. Tuồng như Chí bị tí hon giữa đường, nay lưỡng lự ra sao?

Danh án thưa:

- Chí bị bệnh nặng, không đi được, đề nghị cáng về huyện Gia Bình, rồi mất. Bọn chúng thần nghe tin, nhưng chưa kịp tâu.

Vua ứa nước mắt, nói:

- Mất một tín đồ bề tôi tốt rồi đấy! tiếc nuối thay!

Rồi vua bèn từ tay viết tờ chi